Историјска енциклопедија
Advertisement

Kvestor (lat. quaestor) je bio rimski službenik zadužen za javne finansije i za nadzor državnoga trezora. U ratnim pohodima pratili su konzula, a bili su zaduženi za isplatu vojske i raspodelu ratnoga plena. Pored tih klasičnih kvestora (quaestores classici), postojali su i kvestori nadležni za krivična dela (quaestores parricidii )

Klasični kvestori (quaestores classici)[]

Zaduženja[]

Klasični kvestori predstavljali su službenike nadležne za brigu o državnom novcu. Nisu postojali tokom perioda kraljevine.[1] Senat je bio glavni administrator finansija, a kvestori su predstavljali magistrate, koji su samo vršili isplatu novca. Nisu mogli da isplate novac bez odobrenja Senata.[2] Njihova dužnost svodila se na isplatu novca iz državnoga trezora (erarija) i na primanje novca sakupljenoga od javnih prihoda. Morali su da vode knjigovodstvo o primljenome i o isplaćenom novcu.[3] Svi zahtevi za isplatu iz državnoga trezora išli su preko kvestora. Beležio je i naplaćivao sve globe, koje su trebale da se uplate u trezor.[4] Bili su zaduženi i za smeštaj stranih ambasadora, za pogreb i spomenike istaknutijim ljudima. U trezoru je čuvao sve prepise odluka Senata, a edili su čuvali originalna dokumenta.

Prati konzula u ratnom pohodu[]

Kvestori bi obavezno pratili konzula u ratnom pohodu i nadgledali bi prodaju ratnoga plena. Novac dobijen od ratnoga plene bio bi deljen vojsci ili bi bio uplaćen u državni trezor.[5] Kvestor je bio onaj koji isplaćuje vojnicima platu.[6] Kvestor je pratio prokonzule i pretore zadužene za provincije. Pored redovnoga zaduženja o isplati vojske u provinciji imao je zadatak da nadzire sakupljače poreza ( publikane ) i da sakuplja dadžbine, koje nisu bile u nadležnosti publikana. Sav sakupljeni novac slao bi u državni trezor zajedno sa pripadajućim računima. U provincijama su imali nadležnosti poput kurulnih edila u Rimu. Kada bi jedan kvestor umro u provinciji pretor bi imenovao prokvestora. U slučaju odsutnosti pretora kvestor bi vršio dužnost pretora i pratili bi ga liktori.

Povećanje broja kvestora[]

Tokom 421. pre Hrista povećan je broj kvestora sa dva na četiri, pa su narodni tribuni tražili da neki od njih budu plebejci.[7] Prema kompromisnom predlogu kvestori više nisu morali da budu patriciji, ali ipak prvi plebejac je postao kvestor tek 409. pre Hrista. Tada su od četiri kvestora trojica bili plebejci.[8] U kasnija vremene kvestor je postajao obavezno senator. Kako je Rimska republika osvojila nove teritorije kvestori su imali više posla, pa je njihov broj povećan na osam. Tokom Suline diktature bilo je dvadeset kvestora. Od vremena cara Klaudija svi kvestori bili su dužni da obezbede gladijatorke igre o svom trošku.

Krivični kvestori (quaestores parricidii )[]

Krivični kvestori predstavljali su javne tužioce, a birala su se dvojica. Zaduženi su bili za krivična dela ubojstva i druga krivična dela, koja su kažnjavana smrtnom kaznom. [9] Postojali su i u doba Rimske kraljevine. Početkom Rimske republike na predlog konzula birala ih je kurijatska skupština. Izvršavali su smrtne kazne, pa su tako npr. bacili Spurija Kasija sa Tarpejske stene. Kasnije ih je imenovala centurijatska ili tributska skupština. Ne pominju se nakon 366. pre Hrista.

Literatura[]

Reference[]

  1. Livije 4.4
  2. Polibije 6.13
  3. Polibije 6.13
  4. Livije 38.60
  5. Livije 4.53
  6. Polibije 6.39
  7. Livije 4.43
  8. Livije 4.54
  9. Livije 2.41
Advertisement